Statik proje: yapının iskeleti ve maliyetin omurgası
Betonarme ve çelik yapılarda güncel deprem yönetmeliğine uygun taşıyıcı sistem çözümü, hesap raporu ve sahada imal edilebilir detaylandırma hazırlıyoruz.
Statik proje (betonarme proje), bir yapının taşıyıcı sistemini boyutlandıran ve deprem başta olmak üzere tüm yükler altında güvenliğini gösteren hesap raporu ve çizim takımıdır. Türkiye'de hesaplar TBDY 2018 esas alınarak yapılır ve zemin etüdü olmadan tamamlanamaz. Betonarme yapılarda kalıp planı ve donatı planları, çelik yapılarda birleşim detayları teslim edilir. Gebze ve Kocaeli deprem bölgesinde yer aldığı için zemin sınıfı sonucu doğrudan etkiler.
Doğru taşıyıcı sistem seçimi ne kazandırır?
Statik proje yalnızca “yapı ayakta dursun” sorusunun cevabı değildir. Aynı yapı, farklı taşıyıcı sistem tercihleriyle belirgin biçimde farklı maliyetlere çıkabilir. Açıklığın büyüklüğü, kat yüksekliği, zemin sınıfı, kullanım yükleri ve teslim süresi; betonarme mi çelik mi, kirişli mi kirişsiz döşeme mi, perde yerleşimi nasıl olacak sorularını belirler.
Bu kararları mimari proje kesinleşmeden birlikte konuşmayı tercih ediyoruz. Aks aralığını 50 santim değiştirmek, kiriş yüksekliğini ve dolayısıyla kat yüksekliğini değiştirebilir; bu da cephe alanından tesisat maliyetine kadar zincirleme etki yaratır. Erken müdahale ucuzdur, geç müdahale pahalı.
TBDY 2018 ve deprem hesabı
Hesaplar Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve ilgili TS/Eurocode standartlarına göre yapılır. Yönetmelik; bina kullanım sınıfı, deprem tasarım sınıfı, süneklik düzeyi ve performans hedefi gibi parametreler üzerinden hesabın yöntemini belirler. Yapıya göre eşdeğer deprem yükü yöntemi ya da mod birleştirme yöntemi kullanılır.
Zemin etüt raporundaki parametreler doğrudan modele işlenir. Zemin sınıfı, tasarım spektrumunu ve dolayısıyla yapıya gelen deprem kuvvetini değiştirir. Gebze ve Kocaeli hattında yerel zemin koşulları parselden parsele farklılık gösterdiği için, etüt raporu olmadan kesin hesaba başlamıyoruz.
Zemin etüdü neden zorunlu?
Zemin etüdü, temel sisteminin ve deprem hesabının doğru kurulabilmesi için gereklidir. Rapor; zemin profilini, taşıma gücünü, oturma değerlerini, yeraltı su seviyesini ve sıvılaşma riskini ortaya koyar. Bu veriler olmadan temel tipi (tekil, sürekli, radye, kazık) seçilemez.
Etüt yaptırmadıysanız, uzun süredir birlikte çalıştığımız yetkili laboratuvarlar üzerinden süreci başlatabiliyoruz. Sondaj derinliği ve sayısı yapının yüküne ve alanına göre belirlenir; gereğinden az sondajla hazırlanmış raporlar hem onayda sorun çıkarır hem de riskli sonuç verir.
Betonarme proje ve hesap raporunda neler teslim edilir?
Betonarme bir yapıda statik proje takımı; taşıyıcı sistem aksları, temel planı, her kat için kalıp planı, kolon aplikasyon ve kolon donatı planları, kiriş donatı açılımları, döşeme donatı planları, perde detayları ve merdiven detaylarından oluşur. Bunlara hesap raporu, malzeme sınıfları ve genel notlar eşlik eder.
Detaylandırma kalitesi, hesabın sahaya doğru aktarılmasını belirler. Etriye sıklaştırma bölgeleri, kenetlenme boyları, bindirme mesafeleri, pas payları ve kolon-kiriş birleşim bölgesindeki donatı düzeni açıkça çizilmezse, kâğıt üzerinde güvenli olan bir yapı sahada güvenli olmaz.
Çelik yapılarda birleşim detayı belirleyicidir
Gebze, Dilovası ve Çayırova çevresindeki depo, lojistik ve üretim yapılarının çoğu çelik. Çelikte projenin kalitesi büyük ölçüde birleşim detaylarının kalitesiyle ölçülür: bulon dizilimi ve sınıfı, kaynak türü ve boyu, alın levhası kalınlıkları, aşık bağlantıları, rüzgâr ve çatı çaprazları.
Detayın atölyede imal edilebilir, sahada monte edilebilir olması şarttır. Montaj toleransını dikkate almayan bir birleşim, sahada zorlama ya da kesme-kaynak yapılmasına yol açar; bu da hesabın dışına çıkmak demektir. Çelik projelerinde imalat ve montaj çizimlerini de aynı dosyada veriyoruz.
Kat ilavesi, taşıma gücü değerlendirmesi ve güçlendirme projesi
Mevcut bir yapıya kat eklemek, mezanin kurmak, ağır makine yerleştirmek ya da kullanım amacını değiştirmek istediğinizde önce taşıma gücü değerlendirmesi yapılır. Bu çalışma; röleve, beton karot alımı, donatı tespiti (röntgen/tarama), pas payı ve korozyon incelemesi ile mevcut sistemin modellenmesini içerir.
Sonuca göre güçlendirme projesi hazırlanır: mantolama, perde ilavesi, çelik takviye, FRP uygulaması veya temel güçlendirmesi. Bazı yapılarda güçlendirme maliyetinin yenilemeye yaklaştığı görülür; böyle bir durumda bunu açıkça söylüyoruz. Amaç projeyi satmak değil, doğru kararı vermenizi sağlamak.
Statik proje fiyatları nasıl belirlenir?
Bedel; yapının m²'si, kat adedi, taşıyıcı sistem türü ve detay yoğunluğuna göre belirlenir. İnşaat Mühendisleri Odası'nın asgari ücret tarifesi referans alınır. Mevcut yapı değerlendirmeleri, saha çalışması ve laboratuvar deneyleri içerdiği için ayrı fiyatlandırılır.
Takvim, mimari proje kesinleştikten sonra başlar. Çelik yapılarda imalat ve montaj çizimleri kapsamı genişletir. Zemin etüdü tamamlanmadan kesin hesaba başlanamayacağı için etüt, toplam takvimi belirleyen ilk kalemdir. Kapsam netleştiğinde takvimi yazılı olarak veriyoruz.
Hizmet kapsamı
- Taşıyıcı sistem seçimi ve ön boyutlandırma
- TBDY 2018'e göre deprem hesabı ve hesap raporu
- Temel sistemi çözümü: tekil, sürekli, radye veya kazık temel
- Betonarmede kalıp planı, kolon-kiriş-döşeme donatı planları ve detaylar
- Çelikte birleşim detayları, imalat ve montaj çizimleri
- Mevcut yapıda taşıma gücü değerlendirmesi ve güçlendirme projesi
| Taşıyıcı sistem | Nerede öne çıkar | Dikkat edilen konu |
|---|---|---|
| Betonarme çerçeve + perde | Konut, apartman, idari bina | Perde yerleşimi ve burulma düzensizliği |
| Kirişsiz döşeme | Otopark, kat yüksekliği kritik yapılar | Zımbalama kontrolü |
| Çelik portal çerçeve | Depo, lojistik, üretim holü | Birleşim detayı ve stabilite çaprazları |
| Çelik + betonarme karma | İdari bina eklentili tesisler | Farklı sistemlerin derz çözümü |
| Prefabrik betonarme | Hızlı kurulum gereken sanayi yapıları | Birleşim bölgesi sünekliği |
Hizmet bölgesi: Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, Şekerpınar, Muallimköy, Tavşanlı, Körfez ve Kocaeli geneli. Organize sanayi bölgeleri: GOSB, TOSB, İMES OSB, Plastikçiler OSB.
Adım adım nasıl ilerliyor
Her adımın sonunda ne yapıldığını ve sırada ne olduğunu yazılı olarak bildiriyoruz.
Mimari projenin incelenmesi
Aks düzenini, açıklıkları ve yükleri mimariyle birlikte gözden geçiririz.
Zemin etüdü ve parametreler
Etüt raporundaki zemin sınıfı ve taşıma gücü değerlerini modele işleriz.
Ön boyutlandırma ve sistem kararı
Betonarme/çelik tercihi ve temel tipi bu aşamada netleşir.
Analiz ve hesap raporu
TBDY 2018'e göre çözüm yapılır, kontroller ve hesap raporu hazırlanır.
Detaylandırma ve teslim
Kalıp-donatı veya imalat çizimleri hazırlanır, ruhsat dosyasına eklenir.
Bununla birlikte sık istenenler
Fabrika Tadilatı
Üretim durmadan yapılan tadilat, ilave kat, mezanin ve güçlendirme projeleri.
İnceleRuhsat Projesi (Paket Proje)
Mimari, statik, elektrik ve mekanik projeleri tek dosyada toplayıp belediyeye eksiksiz sunuyoruz.
İnceleKentsel Dönüşüm
Riskli yapı tespitinden yeni yapının ruhsatına kadar 6306 sürecinin tamamı.
İnceleMerak edilenler
Statik proje için zemin etüdü şart mı?
Evet. Temel sisteminin ve deprem hesabının doğru kurulabilmesi için zemin etüt raporu zorunludur. Etüt yaptırmadıysanız yetkili laboratuvarlar üzerinden süreci başlatabiliyoruz.
Çelik yapı mı betonarme mi daha uygun?
Büyük açıklıklı depo ve üretim yapılarında çelik genellikle daha hızlı ve hafiftir. Kat adedi yüksek, hücresel plan gerektiren yapılarda betonarme öne çıkar. Karar; açıklık, kat yüksekliği, yük durumu, teslim süresi ve bütçe üzerinden verilir.
Mevcut binamı güçlendirebilir misiniz?
Önce taşıma gücü değerlendirmesi yapılır: röleve, karot, donatı tespiti ve modelleme. Sonuca göre mantolama, perde ilavesi veya çelik takviye içeren güçlendirme projesi hazırlanır. Güçlendirmenin ekonomik olmadığı durumlarda bunu açıkça söyleriz.
TBDY 2018 nedir?
1 Ocak 2019'da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'dir. Bina kullanım sınıfı, deprem tasarım sınıfı, süneklik düzeyi ve performans hedeflerini tanımlar; yeni yapıların deprem hesabı bu yönetmeliğe göre yapılır.
Statik proje ne kadar sürer?
Süre; yapının büyüklüğüne, taşıyıcı sistemine ve detay yoğunluğuna göre değişir. Çelik yapılarda imalat ve montaj çizimleri kapsamı genişletir. Zemin etüdü tamamlanmadan kesin hesaba başlanamaz.
Mezanin ekleyeceğim, yeni statik proje gerekir mi?
Evet. İlave yük mevcut taşıyıcı sisteme binecekse taşıma gücü kontrolü ve buna bağlı statik proje hazırlanması gerekir. Yetersizlik hâlinde bağımsız taşıyıcılı mezanin veya güçlendirme öneriyoruz.
Projeniz için bugün bir başlangıç yapın
Ne yapmak istediğinizi anlatın; ruhsat için hangi projelerin gerektiğini ve süreci nasıl yürüteceğimizi net anlatalım.